Học CNTT theo mô hình Ấn Độ: Aptech, NIIT ở Việt Nam có đáng học
Từ cuối thập niên 1990, mô hình đào tạo lập trình viên của Ấn Độ như Aptech và NIIT đã có mặt ở Việt Nam qua các đơn vị liên kết. Bài phân tích chương trình học, giá trị của chứng chỉ, so sánh với đại học, bootcamp và gợi ý chọn khóa phù hợp.

Một bạn trẻ vừa thi tốt nghiệp phổ thông, điểm không đủ vào ngành công nghệ thông tin của trường đại học mong muốn, đang phân vân giữa ôn thi lại một năm và đi học "lập trình viên quốc tế". Đây là câu hỏi mà nhiều gia đình Việt Nam đã gặp suốt hơn hai mươi năm qua, kể từ khi các chương trình đào tạo CNTT theo mô hình Ấn Độ xuất hiện. Bài viết không quảng cáo cho đơn vị nào, chỉ giúp bạn hiểu mô hình này để tự quyết định.
Mô hình đào tạo CNTT của Ấn Độ có mặt ở Việt Nam thế nào
Aptech và NIIT là hai tổ chức đào tạo CNTT ngoài nhà trường lớn của Ấn Độ, xây dựng giáo trình theo hướng nghề nghiệp, học nhanh, sát nhu cầu doanh nghiệp. Ở Việt Nam, các chương trình này được triển khai qua đối tác trong nước.
- FPT Aptech là đơn vị liên kết giữa FPT và Aptech, hoạt động từ cuối thập niên 1990, đào tạo chương trình thường được gọi là lập trình viên quốc tế. Theo trang tin của FPT, liên minh giữa FPT và Aptech bắt đầu từ năm 1999, đến tháng 7/2007 hai bên ký biên bản ghi nhớ mở thêm 20 trung tâm đào tạo CNTT và đa phương tiện ở Việt Nam. Báo Zing năm 2013 cũng ghi mốc FPT đưa Aptech vào Việt Nam từ năm 1999.
- Từng có những đơn vị khác dùng chương trình Aptech, ví dụ hệ thống Thanglong Aptech, được báo Giáo dục Việt Nam nhắc đến năm 2012.
- NIIT công bố kế hoạch mở rộng mạng lưới đào tạo tại Việt Nam ngày 5/7/2007, sau cuộc gặp với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong chuyến thăm Ấn Độ, theo Business Standard. Tháng 3/2017, NIIT mở trung tâm CNTT chuyên biệt tại Đại học Hoa Sen ở TP.HCM, theo thông cáo của NIIT và trang EducationWorld.
Tên đơn vị, chương trình và hình thức liên kết có thể thay đổi theo thời gian, nên trước khi đăng ký, hãy hỏi trực tiếp đơn vị đào tạo về đối tác hiện tại và văn bằng sẽ nhận.
Học gì và bằng cấp có giá trị ra sao
Chương trình theo mô hình Ấn Độ thường chia thành nhiều học kỳ ngắn, mỗi học kỳ gắn với một nhóm kỹ năng và một dự án cuối kỳ. Nội dung phổ biến gồm:
- Nền tảng lập trình, cấu trúc dữ liệu, cơ sở dữ liệu.
- Lập trình web phía giao diện và phía máy chủ, với các ngôn ngữ, framework được dùng rộng rãi trong doanh nghiệp.
- Lập trình ứng dụng di động, kiểm thử phần mềm, làm việc theo nhóm.
- Tiếng Anh chuyên ngành, vì giáo trình gốc phần lớn bằng tiếng Anh.
Văn bằng nhận được là chứng chỉ, bằng nghề của tổ chức đào tạo, không thay thế bằng cử nhân của trường đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân. Giá trị thực tế nằm ở kỹ năng làm được việc và sản phẩm trong hồ sơ của bạn. Nếu sau này bạn cần bằng đại học, ví dụ để xin một số loại thị thực lao động ở nước ngoài, học thạc sĩ hay thi tuyển vào khu vực công, hãy hỏi rõ đơn vị có lộ trình liên thông hay không.
So sánh với đại học chính quy và bootcamp
| Tiêu chí | Đại học chính quy | Mô hình Aptech, NIIT | Bootcamp |
|---|---|---|---|
| Thời gian | Khoảng 4 năm | Thường 2 đến 3 năm, tùy chương trình | Vài tháng |
| Đầu vào | Xét tuyển theo quy chế | Thường linh hoạt hơn | Phỏng vấn, bài test |
| Nội dung | Toán, lý thuyết khoa học máy tính, đại cương | Kỹ năng nghề, dự án theo học kỳ | Tập trung một mảng như web, dữ liệu |
| Văn bằng | Bằng cử nhân | Chứng chỉ, bằng của tổ chức | Chứng nhận hoàn thành |
| Phù hợp với | Người muốn nền tảng sâu, học tiếp sau đại học | Người muốn đi làm sớm, học có lộ trình | Người đã có nền, cần chuyển ngành nhanh |
Không có lựa chọn tốt nhất cho mọi người. Nhiều lập trình viên đi theo cách kết hợp: học đại học và tham gia thêm khóa nghề, hoặc học chương trình nghề rồi liên thông lên đại học khi đã đi làm.
Bài học từ ngành gia công phần mềm Ấn Độ
Mô hình đào tạo kiểu Aptech, NIIT gắn chặt với sự lớn mạnh của ngành dịch vụ CNTT Ấn Độ. Tata Consultancy Services (TCS) ra đời năm 1968, Infosys được thành lập năm 1981 tại Pune, còn Wipro, vốn là công ty dầu ăn, bước vào ngành máy tính từ đầu thập niên 1980, theo Wikipedia. Những công ty này đã đưa Ấn Độ thành trung tâm gia công phần mềm của thế giới.
- Đào tạo ở quy mô lớn: các tập đoàn Ấn Độ tự xây trung tâm đào tạo nội bộ để huấn luyện kỹ sư mới vào nghề, không chờ trường đại học.
- Quy trình và chất lượng: đầu tư vào quy trình chuẩn hóa giúp khách hàng nước ngoài yên tâm giao dự án lớn.
- Tiếng Anh: lợi thế ngôn ngữ giúp kỹ sư làm việc trực tiếp với khách hàng Âu Mỹ.
- Đi lên chuỗi giá trị: từ viết mã thuê sang tư vấn, sản phẩm, nền tảng số.
Những bài học này cũng xuất hiện trong câu chuyện khởi nghiệp công nghệ của Ấn Độ, như bài công nghệ và khởi nghiệp Ấn Độ đã phân tích. Nếu bạn định làm việc trong môi trường của một tập đoàn Ấn Độ tại Việt Nam, bài làm việc cho công ty Ấn Độ tại Việt Nam có thêm kinh nghiệm phỏng vấn và văn hóa công sở.
Lời khuyên khi chọn khóa học
- Tự học thử vài tuần trên các khóa miễn phí trực tuyến để biết mình có thật sự thích lập trình không.
- Đến tận cơ sở, dự một buổi học thử, xem phòng máy và trao đổi với học viên đang học.
- Yêu cầu bản mô tả chương trình chi tiết theo từng học kỳ, so với tin tuyển dụng thực tế bạn quan tâm.
- Cẩn trọng với lời hứa chắc chắn có việc hay mức lương cụ thể. Hãy hỏi số liệu có kiểm chứng và cách tính.
- Đọc kỹ hợp đồng, nhất là điều khoản bảo lưu, hoàn học phí và chuyển lớp.
- Dù học ở đâu, hãy tự xây dựng hồ sơ dự án trên kho mã công khai, vì nhà tuyển dụng sẽ nhìn vào đó.
Ai muốn trải nghiệm môi trường học CNTT ngay tại Ấn Độ có thể tham khảo bài du học Ấn Độ, ngành mạnh và chi phí.
Câu hỏi thường gặp
Học Aptech có được cấp bằng đại học không?
Không, văn bằng chính là chứng chỉ, bằng nghề của tổ chức đào tạo. Một số đơn vị có lộ trình liên thông với đại học trong hoặc ngoài nước, cần hỏi cụ thể.
Nên học Aptech, NIIT hay vào đại học?
Nếu bạn muốn nền tảng sâu và cần bằng cử nhân, đại học phù hợp hơn. Nếu muốn đi làm sớm theo lộ trình nghề rõ ràng, chương trình kiểu Aptech, NIIT là lựa chọn đáng cân nhắc.
Người đã đi làm ngành khác có học được không?
Được. Nhiều chương trình có lớp buổi tối, cuối tuần. Người đã có nền tảng có thể cân nhắc bootcamp để rút ngắn thời gian.
Lời kết
Mô hình đào tạo của Ấn Độ đã góp phần đưa nhiều bạn trẻ Việt Nam vào nghề lập trình, nhưng giá trị cuối cùng vẫn nằm ở việc bạn học được gì và làm ra được sản phẩm gì. Hãy so sánh kỹ trước khi xuống tiền. Bài học CNTT theo mô hình Aptech, NIIT sẽ được cập nhật khi các đơn vị thay đổi chương trình.