Làm việc cho công ty Ấn Độ tại Việt Nam: văn hóa, phỏng vấn, hòa nhập

Một bạn kỹ sư phần mềm ở Hà Nội kể lại buổi họp đầu tiên với trưởng nhóm người Ấn: anh hỏi deadline có lùi được không, sếp nghiêng đầu qua lại vài lần rồi im lặng. Bạn ấy về nhà lo cả tối vì nghĩ mình bị từ chối, sáng hôm sau mới biết đó là cái gật đầu kiểu Ấn. Những hiểu lầm nhỏ như vậy rất hay gặp khi người Việt làm việc cho công ty Ấn Độ, dù văn phòng nằm ngay trong nước. Bài này tập trung vào doanh nghiệp Ấn tại Việt Nam.

Doanh nghiệp Ấn Độ nào đang hoạt động ở Việt Nam

Cái tên quen thuộc nhất với dân công nghệ là HCLTech. Theo Báo Chính phủ và trang của Đại sứ quán Ấn Độ tại Hà Nội, tập đoàn này bắt đầu hoạt động ở Việt Nam từ năm 2020, cung cấp dịch vụ kỹ thuật số, kỹ thuật, điện toán đám mây và AI cho khách hàng toàn cầu. Báo Quân đội Nhân dân và VnEconomy (tháng 8/2024) cho biết HCLTech có văn phòng ở cả Hà Nội lẫn TP.HCM và hợp tác với nhiều trường đại học Việt Nam để tuyển và đào tạo kỹ sư.

Ở mảng năng lượng, cũng theo hai nguồn trên, ONGC Videsh, công ty con của Tập đoàn Dầu khí Tự nhiên Ấn Độ (ONGC), đang tham gia liên doanh tại hai lô dầu khí ở Việt Nam. Ngoài ra còn nhiều doanh nghiệp Ấn trong dược phẩm, hóa chất, dệt may, thép và nông sản làm việc qua văn phòng đại diện hoặc nhà phân phối. Khi nhận lời mời, hãy tra tên pháp nhân trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Nếu bạn còn cân nhắc giữa làm cho công ty Ấn ở Việt Nam và sang hẳn Nam Á, bài việc làm tại Ấn Độ và Bangladesh cho người Việt phân tích kỹ visa và rủi ro của hướng thứ hai.

Văn hóa làm việc: những điều dễ gây hiểu lầm

Thứ bậc rõ ràng

Doanh nghiệp Ấn thường có cấu trúc nhiều tầng: nhân viên, trưởng nhóm, quản lý dự án, giám đốc khu vực. Quyết định quan trọng hay được đẩy lên cấp trên, nên câu trả lời "để tôi hỏi lại sếp" là bình thường chứ không phải né tránh. Khi gửi email đề xuất, hãy để người quản lý trực tiếp của bạn trong phần CC, tránh vượt cấp.

Cái lắc đầu nghiêng

Kiểu nghiêng đầu sang hai bên, nhiều người gọi là head wobble, thường mang nghĩa "được", "tôi hiểu" hoặc "tôi đang nghe". Ý nghĩa cụ thể phụ thuộc ngữ cảnh và nét mặt. Cách an toàn nhất là xác nhận lại bằng lời hoặc bằng email ngắn sau cuộc họp, nhất là với các mốc thời gian.

Gọi sir, madam và thích gọi điện

Nhân viên Ấn hay gọi cấp trên là "sir" hoặc "madam", kể cả trong tin nhắn. Bạn không bắt buộc làm theo nhưng dùng đúng lúc sẽ thể hiện sự tôn trọng. Đồng nghiệp Ấn cũng chuộng gọi điện để chốt việc nhanh thay vì nhắn qua lại nhiều lần. Sau cuộc gọi, gửi một tin tóm tắt để có dấu vết công việc.

Chuẩn bị phỏng vấn với quản lý người Ấn

Buổi phỏng vấn thường bằng tiếng Anh, nhiều khi qua video với người ngồi ở Bengaluru, Pune hay Chennai. Thử thách đầu tiên với người Việt là giọng tiếng Anh Ấn: tốc độ nhanh, âm r rung, ngữ điệu lên xuống khác giọng Mỹ. Cách luyện hiệu quả là nghe các buổi thuyết trình công nghệ hoặc bản tin tiếng Anh của Ấn Độ khoảng 15 phút mỗi ngày trong một hai tuần trước buổi phỏng vấn.

Bạn cũng nên quen vài từ hay gặp trong môi trường công sở Ấn:

• CTC (cost to company): tổng chi phí công ty trả cho bạn, khác lương thực nhận.
• Notice period: thời gian báo trước khi nghỉ việc ở chỗ cũ.
• Prepone: dời lịch lên sớm hơn, ngược với postpone.
• Do the needful: xử lý giúp việc cần làm.
• Revert: phản hồi lại, không phải hoàn tác.

Các câu hỏi phổ biến gồm giới thiệu bản thân, kinh nghiệm dự án gần nhất, cách xử lý khi khách hàng đổi yêu cầu, mức lương mong muốn và thời gian có thể bắt đầu. Quản lý Ấn thường hỏi sâu vào chi tiết kỹ thuật, nên hãy chuẩn bị ví dụ cụ thể có số liệu của chính bạn.

Ngày lễ quan trọng nên ghi vào lịch

Dù làm tại Việt Nam, bạn vẫn sẽ cảm nhận nhịp lễ của Ấn Độ vì đồng nghiệp và khách hàng bên đó nghỉ. Các mốc nên nhớ:

Ngày tháng của Holi và Diwali đổi theo từng năm, bạn nên xem lịch nghỉ do phòng nhân sự gửi. Gửi một lời chúc ngắn dịp Diwali là cử chỉ được đánh giá cao. Muốn hiểu sâu hơn bối cảnh tín ngưỡng phía sau các lễ này, có thể đọc thêm về ngôn ngữ và tôn giáo ở Ấn Độ.

Lời khuyên để hòa nhập nhanh

1. Hỏi rõ ai là người duyệt cuối cho từng loại việc ngay tuần đầu.
2. Ghi biên bản mọi cuộc gọi và gửi lại trong ngày.
3. Không ngại nói "tôi chưa nghe rõ, anh nhắc lại giúp", người Ấn quen làm việc với nhiều giọng khác nhau.
4. Tôn trọng thói quen ăn uống: nhiều đồng nghiệp ăn chay hoặc kiêng thịt bò, nên hỏi trước khi đặt đồ ăn cho cả nhóm.
5. Nói rõ khi không kịp tiến độ thay vì im lặng, quản lý Ấn thường đánh giá cao sự chủ động báo trước.

Nếu vị trí của bạn có phần làm việc với đối tác hay khách hàng phía Ấn, các kinh nghiệm về đàm phán trong bài kinh nghiệm giao thương Nam Á cũng áp dụng được trong công việc hằng ngày.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc giỏi tiếng Hindi không?

Không. Tiếng Anh là ngôn ngữ làm việc chính trong hầu hết doanh nghiệp Ấn tại Việt Nam. Biết vài câu chào bằng tiếng Hindi chỉ là điểm cộng giúp tạo thiện cảm.

Lương ở công ty Ấn có cao hơn công ty Việt không?

Không có con số chung. Mức lương phụ thuộc vị trí, kinh nghiệm và chính sách từng công ty, bạn nên so sánh với mặt bằng ngành và hỏi rõ các khoản phụ cấp, bảo hiểm khi nhận thư mời.

Cái lắc đầu nghiêng luôn có nghĩa là đồng ý?

Thường là đồng ý hoặc đang lắng nghe, nhưng không phải lúc nào cũng là cam kết. Hãy xác nhận lại bằng lời hoặc email với những việc có hạn chót.

Có nên gọi sếp là sir hay madam?

Trong giai đoạn đầu, dùng sir hoặc madam là an toàn. Khi sếp chủ động bảo gọi tên, bạn có thể chuyển sang gọi tên riêng.

Kết luận

Môi trường doanh nghiệp Ấn có thứ bậc, thích trao đổi trực tiếp và coi trọng sự lễ phép, nhưng cũng rất cởi mở với người chịu học hỏi. Chuẩn bị kỹ phần nghe tiếng Anh Ấn, hiểu vài thói quen giao tiếp và luôn xác nhận lại bằng văn bản là bạn đã đi trước nhiều ứng viên. Hy vọng những chia sẻ về làm việc cho công ty Ấn Độ này giúp bạn tự tin hơn trong buổi phỏng vấn sắp tới.