Hành hương Phật tích Ấn Độ, Nepal: lộ trình 11 ngày mùa đông
Từ tháng 11 đến tháng 3 là mùa cao điểm hành hương về đất Phật. Bài viết gợi ý lộ trình qua bốn thánh tích và các điểm quanh vùng Bihar, Uttar Pradesh, kèm cách di chuyển, giấy tờ và lời khuyên sức khỏe.

Mỗi mùa đông, dưới gốc bồ đề ở Bodh Gaya, người ta nghe tiếng tụng kinh bằng tiếng Tạng, tiếng Thái, tiếng Nhật và cả tiếng Việt. Những đoàn Phật tử Việt Nam thường chọn quãng từ tháng 11 tới tháng 3 để đi, khi trời vùng đồng bằng sông Hằng khô, mát, dễ đi bộ trong các khu di tích. Một chuyến hành hương Phật tích Ấn Độ và Nepal trọn vẹn đi qua bốn nơi gắn với cuộc đời Đức Phật: nơi Ngài đản sinh, thành đạo, chuyển pháp luân và nhập niết bàn. Bài này giúp bạn hình dung lộ trình, cách di chuyển và những điều cần chuẩn bị, nhất là khi trong đoàn có người cao tuổi.
Bốn thánh tích và các điểm nên ghé
- Lumbini (Lâm Tỳ Ni), Nepal: nơi Đức Phật đản sinh, được UNESCO công nhận di sản thế giới năm 1997. Khu vườn thánh có nhiều chùa của các nước Phật giáo.
- Bodh Gaya (Bồ Đề Đạo Tràng), bang Bihar: nơi Ngài thành đạo. Quần thể đền Mahabodhi là di sản thế giới từ năm 2002, cách thủ phủ Patna khoảng 115 km và thị xã Gaya khoảng 16 km. Theo UNESCO, ngôi đền đầu tiên do vua A Dục dựng từ thế kỷ 3 trước Công nguyên, đền hiện nay có niên đại thế kỷ 5 đến 6. Cây bồ đề phía tây đền được coi là hậu duệ trực tiếp của cây bồ đề năm xưa.
- Sarnath (Vườn Lộc Uyển), gần Varanasi: nơi Đức Phật giảng bài pháp đầu tiên cho năm anh em Kiều Trần Như.
- Kushinagar (Câu Thi Na), bang Uttar Pradesh: nơi Ngài nhập niết bàn, có đền Niết Bàn với tượng Phật nằm.
Nếu có thêm thời gian, các đoàn thường ghé Rajgir với núi Linh Thứu, nơi Đức Phật giảng nhiều bài kinh, Nalanda với tàn tích tu viện đại học Phật giáo nổi tiếng, Vaishali (Tỳ Xá Ly) và Shravasti (Xá Vệ), nơi có Kỳ Viên tinh xá. Để hiểu thêm vì sao Phật giáo khởi nguồn từ Ấn Độ nhưng nay chỉ là tôn giáo thiểu số ở đây, xem bài ngôn ngữ và tôn giáo ở Ấn Độ.
Lộ trình gợi ý 11 ngày
Lộ trình dưới đây đi theo vòng từ phía đông sang phía tây rồi lên Nepal, phù hợp đoàn bay vào Kolkata hoặc Gaya. Thời gian chạy xe trên đường bộ vùng này thường dài hơn bạn nghĩ, nên mỗi ngày chỉ nên xếp một chặng lớn.
| Ngày | Chặng | Gợi ý |
|---|---|---|
| 1 | Việt Nam đến Kolkata | Nghỉ ngơi, nối chuyến đi Gaya |
| 2 đến 3 | Bodh Gaya | Đền Mahabodhi, cây bồ đề, chùa Việt |
| 4 | Rajgir, Nalanda | Núi Linh Thứu, tàn tích Nalanda |
| 5 | Vaishali | Trên đường lên phía bắc |
| 6 | Kushinagar | Đền Niết Bàn, tháp trà tỳ |
| 7 đến 8 | Lumbini, Nepal | Qua cửa khẩu, vườn Lâm Tỳ Ni |
| 9 | Shravasti | Kỳ Viên tinh xá |
| 10 | Varanasi, Sarnath | Vườn Lộc Uyển, sông Hằng |
| 11 | Varanasi về Việt Nam | Bay qua thành phố nối chuyến |
Nếu chỉ có 8 đến 9 ngày, có thể bỏ Shravasti và Vaishali. Nhiều đoàn cũng đi chiều ngược lại, bay vào Varanasi và kết thúc ở Gaya.
Di chuyển, visa và thời tiết mùa đông
Ba cửa ngõ thuận tiện là Kolkata, Gaya và Varanasi. Từ Việt Nam, khách thường bay tới Kolkata hoặc Delhi rồi nối chuyến bay nội địa hay tàu hỏa tới Gaya. Varanasi có sân bay quốc tế và nhiều chuyến nội địa. Kushinagar cũng đã có sân bay, nhưng số chuyến còn ít. Giữa các điểm, phần lớn đoàn dùng xe riêng có tài xế quen đường.
Về giấy tờ, lộ trình đi qua hai nước nên cần chú ý:
- Visa Ấn Độ: người Việt xin e-Visa trực tuyến. Vì đoàn ra Nepal rồi quay lại Ấn Độ, hãy chọn loại visa cho phép nhập cảnh hơn một lần. Cách xin và cách tránh trang giả có trong bài visa Ấn Độ cho người Việt.
- Visa Nepal: Nepal cấp visa tại cửa khẩu cho khách nhiều quốc tịch. Hãy kiểm tra điều kiện, lệ phí mới nhất trên trang của Cục Xuất nhập cảnh Nepal trước khi đi.
- Hộ chiếu còn hạn ít nhất 6 tháng, mang ảnh thẻ dự phòng và bản sao.
Mùa đông ở Bihar và Uttar Pradesh ban ngày dễ chịu nhưng sáng sớm và đêm khá lạnh, nhất là tháng 12, tháng 1. Sương mù dày thường làm chậm tàu hỏa và chuyến bay buổi sáng, có ngày trễ vài giờ. Nên xếp lịch có khoảng dư, mang áo ấm, khăn, tất dày, nhất là cho các buổi tụng kinh sáng sớm ngoài trời.
Chùa Việt trên đất Phật và chi phí tham khảo
Ở cả Bodh Gaya và Lumbini đều có chùa mang tên Việt Nam Phật Quốc Tự, do Thiền sư Thích Huyền Diệu dựng nên. Ngôi chùa ở Bodh Gaya được khởi công từ năm 1987. Ngôi chùa ở Lumbini được xây trên đất chính phủ Nepal cấp cho các nước xây chùa trong khu vườn thánh. Nhiều đoàn Việt dừng chân thắp hương, nghe giảng hoặc nhờ chùa hướng dẫn. Nếu muốn nghỉ lại, nên liên hệ trước vì mùa cao điểm rất đông.
Chúng tôi không đưa con số chi phí cụ thể vì giá vé máy bay, khách sạn mùa đông thay đổi theo từng tuần. Khi so sánh các tour, hãy xem kỹ các khoản: vé máy bay quốc tế và nội địa, visa hai nước, xe riêng suốt hành trình, khách sạn, bữa ăn chay, vé vào di tích, phí hướng dẫn, bảo hiểm du lịch và tiền cúng dường. Tour rẻ bất thường thường cắt bớt chặng hoặc dùng xe, khách sạn kém.
Với người lớn tuổi, những chặng xe dài, bụi đường và khí lạnh buổi sáng là thử thách lớn nhất. Nên đi khám trước chuyến đi, mang đủ thuốc điều trị bệnh mạn tính kèm đơn thuốc, chuẩn bị giày đi bộ êm vì nhiều nơi phải bỏ giày khi vào khu thờ. Ăn uống là chuyện dễ gây mệt nhất, các nguyên tắc đơn giản có trong bài ăn uống an toàn khi du lịch.
Câu hỏi thường gặp
Đi hành hương Phật tích tháng nào đẹp nhất?
Từ tháng 11 tới tháng 2, trời khô và mát. Tháng 12, tháng 1 lạnh và nhiều sương mù hơn, cần mang áo ấm và lịch trình linh hoạt.
Đi Lumbini có cần visa Nepal không?
Có. Người Việt cần visa Nepal, thường có thể xin tại cửa khẩu. Đồng thời visa Ấn Độ phải cho phép nhập cảnh lại sau khi rời Nepal.
Người lớn tuổi có đi được lộ trình 11 ngày không?
Đi được nếu sức khỏe ổn và lịch trình không quá dồn. Nên chọn xe riêng, khách sạn gần khu di tích và để trống nửa ngày nghỉ giữa hành trình.
Một chuyến về đất Phật cần chuẩn bị kỹ hơn một kỳ nghỉ thông thường, nhưng phần thưởng là những buổi sáng yên tĩnh dưới cội bồ đề. Lưu bài hành hương Phật tích Ấn Độ này để đối chiếu khi chọn tour, và kiểm tra quy định visa trên kênh chính thức trước ngày đi.