Lễ hội Ấn Độ: Diwali, Holi, Durga Puja, Eid, Giáng sinh và lịch đi chơi

Lễ hội Ấn Độ nhiều đến mức người ta hay nói đất nước này tuần nào cũng có dịp ăn mừng. Với một du khách, đi đúng mùa lễ có thể là trải nghiệm đáng nhớ nhất đời, nhưng cũng có thể là chuyến đi mệt mỏi vì vé tàu hết sạch và giá phòng tăng vọt. Bài viết giới thiệu năm dịp lễ lớn, thời điểm diễn ra, ý nghĩa với cộng đồng và những điều bạn nên chuẩn bị.

Vì sao ngày lễ ở Ấn Độ thay đổi mỗi năm

Phần lớn lễ hội Ấn Độ không cố định theo dương lịch. Các lễ của Ấn Độ giáo, Kỳ Na giáo và đạo Sikh thường theo lịch âm dương truyền thống, còn các lễ Hồi giáo theo lịch Hijri thuần âm. Chỉ một số ngày như Giáng sinh 25/12 hay các quốc lễ 26/1, 15/8 và 2/10 là cố định.

Ví dụ tính bằng python (ước tính): năm âm lịch Hồi giáo dài khoảng 354 ngày, ngắn hơn năm dương lịch gần 11 ngày. Theo dự đoán lịch Umm al-Qura, Eid al-Fitr năm 2026 rơi vào ngày 20/3 và năm 2027 vào khoảng ngày 9/3, cách nhau đúng 354 ngày. Cứ như vậy, lễ này lùi dần và đi hết một vòng dương lịch sau khoảng 33 đến 34 năm.

Vì vậy, trước khi đặt vé, bạn nên tra lịch nghỉ lễ chính thức của năm đó và của bang mình định tới.

Diwali: lễ hội ánh sáng

Diwali, còn gọi là Deepavali, thường rơi vào khoảng giữa tháng 10 đến giữa tháng 11, quanh tháng Kartika theo lịch Hindu. Năm 2026, ngày chính của lễ là 8/11, cả dịp lễ kéo dài khoảng từ 6 đến 10/11. Năm 2027, ngày chính dự kiến là 29/10.

Lễ mang ý nghĩa khác nhau với từng cộng đồng:

• Với người theo Ấn Độ giáo: biểu tượng ánh sáng thắng bóng tối, điều thiện thắng điều ác, gắn với nhiều truyền thuyết tùy vùng.
• Với người theo Kỳ Na giáo: tưởng niệm sự giải thoát của Mahavira, vị Tirthankara thứ 24.
• Với người theo đạo Sikh: gắn với sự kiện Guru Hargobind được trả tự do, thường gọi là Bandi Chhor Divas.

Ngày 10/12/2025, UNESCO đưa Deepavali vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, là di sản phi vật thể thứ 16 của Ấn Độ được ghi danh. Dịp này các gia đình dọn nhà, thắp đèn, trang trí hoa văn rangoli, tặng bánh kẹo và mua sắm, nên đây cũng là mùa bán lẻ sôi động nhất năm.

Holi: lễ hội sắc màu chào xuân

Holi diễn ra vào ngày trăng tròn tháng Phalguna, thường rơi vào tháng 3, đôi khi cuối tháng 2. Tối hôm trước là nghi lễ đốt lửa Holika Dahan, tượng trưng cho việc gạt bỏ cái cũ và điều xấu. Sáng hôm sau, mọi người ra đường tung bột màu, té nước màu và chúc mừng nhau.

Holi náo nhiệt nhất ở miền bắc, đặc biệt là vùng Mathura và Vrindavan ở bang Uttar Pradesh. Ở Tây Bengal, lễ cùng thời điểm mang tên Dol Jatra hay Basanta Utsav, không khí nhẹ nhàng hơn với ca múa.

Durga Puja, Eid và Giáng sinh

Ba dịp lễ dưới đây cho thấy rõ nhất tính đa tôn giáo của lịch lễ Ấn Độ.

1. Durga Puja: diễn ra vào tháng Ashvin, khoảng tháng 9 đến tháng 10. Năm 2026, lễ kéo dài khoảng từ 16 đến 21/10. Durga Puja ở Kolkata được UNESCO ghi danh vào tháng 12/2021. Lễ là ngày nghỉ ở Tây Bengal, Odisha, Tripura, Bihar và Assam. Trải nghiệm chi tiết có trong bài lễ hội Durga Puja ở Kolkata.
2. Eid al-Fitr và Eid al-Adha: Eid al-Fitr đánh dấu kết thúc tháng chay Ramadan, với lễ cầu nguyện, thăm hỏi họ hàng và bữa ăn sum họp. Trước buổi lễ, người Hồi giáo đóng góp từ thiện zakat al-Fitr cho người nghèo. Eid al-Adha diễn ra khoảng 70 ngày sau. Ngày cụ thể ở Ấn Độ có thể lệch một ngày so với các nước khác vì phụ thuộc việc quan sát trăng non.
3. Giáng sinh: ngày 25/12 là ngày nghỉ toàn quốc. Không khí rộn ràng nhất ở Goa, Kerala, vùng đông bắc và khu Park Street của Kolkata với đèn trang trí và bánh ngọt.

Đi Ấn Độ vào mùa lễ là cách nhanh nhất để thấy đời sống tín ngưỡng của người dân, với điều kiện bạn đến với tư cách một vị khách biết lắng nghe.

Ban biên tập

Lưu ý và rủi ro khi du lịch dịp lễ

Mùa lễ hấp dẫn nhưng cũng có những bất tiện thực tế. Chuẩn bị trước giúp bạn tận hưởng mà không bị động.

• Vé và phòng: tàu hỏa, máy bay nội địa và khách sạn thường kín chỗ trước Diwali và Durga Puja nhiều tuần. Hãy đặt sớm và chấp nhận giá cao hơn ngày thường.
• Dịch vụ đóng cửa: ngân hàng, cơ quan và nhiều cửa hàng nghỉ đúng ngày lễ. Đừng xếp lịch làm thủ tục giấy tờ quan trọng vào những ngày này.
• Đám đông: các pandal Durga Puja hay buổi cầu nguyện Eid tập trung rất đông người. Giữ đồ đạc cẩn thận và thống nhất điểm hẹn nếu đi theo nhóm.
• Pháo và không khí: dịp Diwali, nhiều thành phố miền bắc có chất lượng không khí xấu. Người có bệnh hô hấp nên mang khẩu trang và theo dõi chỉ số AQI.
• Bột màu Holi: một số loại bột rẻ tiền có thể chứa phẩm công nghiệp gây kích ứng da và mắt. Nên dùng bột màu tự nhiên, đeo kính, bôi dầu lên da và tóc trước khi chơi.
• Đồ ăn đường phố: mùa lễ có rất nhiều món ngon nhưng cũng dễ gặp vấn đề vệ sinh. Tham khảo bài ăn uống an toàn khi du lịch Ấn Độ trước khi lên đường.

Bạn cũng nên tôn trọng không gian nghi lễ: hỏi trước khi chụp ảnh, không chen vào hàng người cầu nguyện và không tự ý tung màu lên người lạ không tham gia Holi. Nếu chỉ có ít ngày, có thể ghép lễ hội với hành trình tam giác vàng Delhi – Agra – Jaipur.

Câu hỏi thường gặp

Lễ hội nào ở Ấn Độ phù hợp nhất cho người đi lần đầu?

Diwali và Durga Puja thường dễ tiếp cận với du khách vì không khí trang trí và ẩm thực rất phong phú. Holi vui nhưng nên đi cùng người địa phương hoặc nhóm đáng tin cậy.

Ngày lễ ở các bang có giống nhau không?

Không hoàn toàn. Ngoài các quốc lễ, mỗi bang có danh sách ngày nghỉ riêng, chẳng hạn Durga Puja là ngày nghỉ lớn ở Tây Bengal nhưng ít được chú ý ở một số bang khác.

Người không theo tôn giáo đó có được tham gia lễ không?

Phần lớn lễ hội công cộng chào đón khách tham quan. Tuy nhiên, một số nghi lễ bên trong nơi thờ tự có thể giới hạn, vì vậy hãy hỏi ban tổ chức hoặc người địa phương trước.

Kết luận

Từ Diwali, Holi, Durga Puja đến Eid và Giáng sinh, lịch lễ Ấn Độ phản ánh một xã hội đa tôn giáo sống cạnh nhau. Tra đúng ngày, đặt chỗ sớm và giữ thái độ tôn trọng là ba điều quyết định chuyến đi mùa lễ của bạn. Lưu lại bài viết về lễ hội Ấn Độ để đọc lại khi cần.