Dược phẩm Ấn Độ tại Việt Nam: thị phần, doanh nghiệp, quy định

Trong năm thị trường cung cấp thuốc lớn nhất cho Việt Nam năm 2025, bốn nước là Mỹ và các nước châu Âu, nước còn lại là Ấn Độ. Điều này cho thấy một nét riêng: thuốc Ấn Độ không cạnh tranh bằng thương hiệu gốc mà bằng thuốc generic giá hợp lý, khối lượng lớn. Bài viết này tập trung vào riêng ngành dược, góc nhìn hẹp hơn so với bài tổng quan Việt Nam nhập khẩu từ Ấn Độ những gì. Bài không bàn về hiệu quả của bất kỳ loại thuốc nào.

Vì sao Ấn Độ được gọi là nhà thuốc của thế giới

Thuốc generic là thuốc có cùng hoạt chất, hàm lượng, dạng bào chế với thuốc phát minh, được sản xuất khi bằng sáng chế hết hạn. Ấn Độ có hàng nghìn nhà máy dược, đội ngũ kỹ sư hóa dược đông và chi phí sản xuất thấp, nên trở thành nguồn cung thuốc generic lớn cho nhiều nước.

Về quy mô xuất khẩu, phát biểu của Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam ngày 25/3/2026 và trang India Sea Trade News cùng ghi kim ngạch xuất khẩu dược của Ấn Độ năm tài khóa 2024 đến 2025 vào khoảng 30,4 đến 30,5 tỷ USD, tăng khoảng 9 đến 10%. Với năm tài khóa 2025 đến 2026, theo Hội đồng Xúc tiến Xuất khẩu Dược Ấn Độ (Pharmexcil) được ThePrint và Millennium Post dẫn, tính đến hết tháng 2/2026 kim ngạch đã đạt khoảng 28,3 tỷ USD, tăng hơn 5%.

Thuốc Ấn Độ chiếm bao nhiêu trong thuốc nhập khẩu của Việt Nam

Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, được Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ đăng trên cổng Bộ Công Thương ngày 13/1/2026 và báo Hà Tĩnh tổng hợp ngày 9/2/2026, tổng nhập khẩu dược phẩm của Việt Nam năm 2025 gần 4,3 tỷ USD, giảm 2,4%. Trong đó:

Chúng tôi tính lại bằng máy: 305,07 triệu USD trên khoảng 4,3 tỷ USD cho tỷ trọng khoảng 7,1%, khớp với số báo chí đưa. Lấy giá bán USD của Vietcombank sáng 7/11/2026 (25.780 đồng) để quy đổi, con số này vào khoảng 7.865 tỷ đồng. Riêng nguyên phụ liệu dược phẩm nhập từ Ấn Độ năm 2025, theo bảng của Thương vụ, khoảng 68,8 triệu USD, giảm 13,5%.

Số liệu đầu năm 2026 theo Mekong ASEAN dẫn Hải quan: quý I/2026 dược phẩm nhập từ Ấn Độ khoảng 71 triệu USD, giảm 1,1%, nguyên phụ liệu dược khoảng 12,7 triệu USD, giảm 40,6%. Một điểm đáng chú ý từ phát biểu của Đại sứ Ấn Độ ngày 25/3/2026: Ấn Độ được cho là dẫn đầu về khối lượng thuốc vào Việt Nam nhưng chỉ đứng khoảng thứ sáu về giá trị. Điều này phù hợp với đặc điểm thuốc generic giá thấp.

Doanh nghiệp dược Ấn Độ tại Việt Nam

Phần lớn hãng Ấn Độ vào Việt Nam theo hình thức văn phòng đại diện và bán qua nhà nhập khẩu, phân phối có giấy phép, thay vì tự đặt nhà máy. Một vài tên có thể kiểm chứng công khai: Torrent Pharmaceuticals có văn phòng đại diện đăng tin tuyển dụng tại Việt Nam, Glenmark có trang thông tin trên danh mục thuốc MIMS Việt Nam, sản phẩm mang nhãn Sun Pharma xuất hiện trên hệ thống nhà thuốc bán lẻ. Danh sách này chỉ để minh họa, không phải xếp hạng hay khuyến nghị.

Ngành dược cũng được nhắc nhiều trong các diễn đàn đầu tư song phương. Bức tranh chung về các dự án Ấn Độ tại Việt Nam có ở bài đầu tư Ấn Độ vào Việt Nam.

Quy định cần biết: đăng ký, đấu thầu, nguyên liệu

Đăng ký lưu hành thuốc nhập khẩu

Thuốc nhập khẩu muốn bán tại Việt Nam phải có giấy đăng ký lưu hành do Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế cấp, theo Luật Dược và các văn bản hướng dẫn. Hồ sơ thường gồm giấy chứng nhận sản phẩm dược phẩm (CPP) của nước sản xuất, bằng chứng nhà máy đạt thực hành sản xuất tốt (GMP), hồ sơ chất lượng và nhãn tiếng Việt. Người mua lẻ có thể tra số đăng ký trên cổng của Cục Quản lý Dược.

Đấu thầu thuốc ở bệnh viện công

Bệnh viện công mua thuốc qua đấu thầu. Thông tư 40/2025/TT-BYT về đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế công lập thay thế Thông tư 07/2024/TT-BYT, có hiệu lực từ 25/10/2025. Thuốc generic được chia thành các nhóm theo tiêu chí kỹ thuật, chủ yếu dựa vào tiêu chuẩn nhà máy và cơ quan quản lý nơi cấp phép. Theo phát biểu của Đại sứ Ấn Độ, phần lớn thuốc Ấn Độ đang dự thầu ở nhóm 2, nhưng chính ông cũng nói chưa chắc, nên doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản gốc.

Nguyên liệu hoạt chất API

API là hoạt chất dùng để sản xuất thuốc thành phẩm. Nhiều nhà máy dược Việt Nam nhập API từ Ấn Độ và các nước khác. Với doanh nghiệp nhập nguyên liệu, cần kiểm tra giấy phép nhập khẩu, hồ sơ chất lượng từng lô và năng lực nhà cung cấp.

Ở chiều thương mại rộng hơn, dược phẩm chỉ là một trong nhiều nhóm hàng giữa hai nước. Số liệu kim ngạch chung có trong bài thương mại Việt Nam Ấn Độ.

Câu hỏi thường gặp

Thuốc Ấn Độ chiếm bao nhiêu phần trăm thuốc nhập khẩu vào Việt Nam?

Năm 2025 khoảng 7,1%, tương đương khoảng 305 triệu USD trên tổng gần 4,3 tỷ USD, theo số liệu sơ bộ của Hải quan.

Làm sao biết một loại thuốc nhập khẩu có được phép lưu hành?

Tra số đăng ký in trên hộp thuốc tại cổng thông tin của Cục Quản lý Dược. Nếu không tra được, nên hỏi dược sĩ hoặc cơ sở bán thuốc.

Thuốc generic có khác thuốc biệt dược gốc không?

Thuốc generic có cùng hoạt chất với thuốc gốc nhưng do hãng khác sản xuất sau khi hết bảo hộ sáng chế. Việc dùng thuốc nào cần theo chỉ định của bác sĩ, bài viết không đưa lời khuyên y khoa.

Lời kết

Dược phẩm Ấn Độ giữ chỗ đứng ổn định ở Việt Nam nhờ thuốc generic, dù kim ngạch năm 2025 giảm nhẹ. Với doanh nghiệp, chìa khóa nằm ở đăng ký lưu hành, tiêu chuẩn nhà máy và nhóm đấu thầu. Chúng tôi sẽ cập nhật số liệu dược phẩm Ấn Độ tại Việt Nam khi có số liệu cả năm 2026.