Kinh tế Bangladesh: may mặc, kiều hối kỷ lục và mốc rời nhóm LDC

Kinh tế Bangladesh đứng vững trên hai trụ cột ít ai ngờ tới: những chiếc áo phông, quần jeans may sẵn và những khoản tiền người lao động ở nước ngoài gửi về. Trong năm tài chính 2025–2026, may mặc chiếm khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa, còn kiều hối lập kỷ lục mới. Cùng lúc, nước này đứng trước mốc rời nhóm Kém phát triển (LDC) của Liên Hợp Quốc. Bài viết tóm tắt các con số chính, mốc thời gian và những thách thức mà doanh nghiệp Việt nên biết.

Bức tranh tổng thể: nền kinh tế hơn 500 tỷ USD

Theo số liệu tạm tính của Cục Thống kê Bangladesh (BBS) công bố tháng 6/2026, quy mô GDP trong năm tài chính 2025–2026 (FY26, từ 7/2025 đến 6/2026) lần đầu vượt mốc 500 tỷ USD. Tăng trưởng GDP tạm tính khoảng 4,14%, thấp hơn giai đoạn trước năm 2020 khi Bangladesh thường tăng trưởng trên 6% mỗi năm. Thu nhập bình quân đầu người lần đầu vượt 3.000 USD, ở mức khoảng 3.020 USD.

Cơ cấu kinh tế đã dịch chuyển mạnh từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Lúa gạo, đay, cá và chè vẫn quan trọng với sinh kế nông thôn, nhưng động lực tăng trưởng chính nằm ở công nghiệp chế biến, đặc biệt là dệt may, cùng dòng tiền kiều hối hỗ trợ tiêu dùng.

Ngành may mặc: trụ cột xuất khẩu

Bangladesh thuộc nhóm nước xuất khẩu quần áo lớn nhất thế giới, thường được xếp ngay sau Trung Quốc. Theo Cục Xúc tiến Xuất khẩu (EPB), tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa FY26 đạt khoảng 48,0 tỷ USD, giảm nhẹ 0,58% so với FY25. Riêng hàng may mặc đạt khoảng 38,7 tỷ USD.

Sức mạnh của ngành đến từ lực lượng lao động đông, chi phí cạnh tranh, kinh nghiệm hàng chục năm và quan hệ lâu dài với các nhãn hàng châu Âu, Mỹ. Thị trường chính là Liên minh châu Âu, Mỹ và Vương quốc Anh. Điểm yếu là phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu như bông, sợi, vải, trong đó có không ít đến từ Trung Quốc, Ấn Độ và cả Việt Nam.

Ngành cũng mang ký ức đau thương. Ngày 24/4/2013, tòa nhà Rana Plaza ở Savar sụp đổ, hơn 1.100 người thiệt mạng. Sau thảm họa, các cam kết về an toàn nhà xưởng giữa nhãn hàng, công đoàn và nhà máy được thiết lập, nhiều nhà máy đầu tư theo chuẩn xanh. Dù vậy, lương công nhân vẫn là chủ đề tranh luận. Mức lương tối thiểu 12.500 taka áp dụng từ cuối năm 2023, và năm 2026 các công đoàn tiếp tục đề nghị lập hội đồng tiền lương mới để điều chỉnh.

Kiều hối: dòng tiền từ hàng triệu lao động ở nước ngoài

Hàng triệu người Bangladesh đang làm việc tại Trung Đông, Malaysia, Singapore, châu Âu và Bắc Mỹ. Theo Ngân hàng Bangladesh, kiều hối qua kênh chính thức trong FY26 đạt kỷ lục khoảng 35,56 tỷ USD, tăng khoảng 17,3% so với mức 30,32 tỷ USD của FY25. Tính bằng python, con số này tương đương khoảng 74% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa cùng năm.

Kiều hối giúp ổn định dự trữ ngoại hối và nuôi sống nhiều gia đình nông thôn. Việc thu hẹp chênh lệch giữa tỷ giá chính thức và thị trường chợ đen, cùng chiến dịch khuyến khích chuyển tiền qua ngân hàng, được đánh giá là một lý do khiến dòng tiền chính thức tăng mạnh. Nếu bạn quan tâm đến cơ hội làm việc trong khu vực, bài việc làm cho người Việt tại Ấn Độ và Bangladesh có thêm thông tin về giấy phép và rủi ro.

Tốt nghiệp nhóm LDC: mốc 2026 hay 2029?

Năm 2021, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua nghị quyết công nhận Bangladesh đủ điều kiện rời nhóm Kém phát triển, với ngày tốt nghiệp dự kiến 24/11/2026. Rời nhóm LDC là dấu mốc phát triển, nhưng đi kèm việc mất dần một số ưu đãi thương mại, ví dụ quy chế miễn thuế dành riêng cho LDC tại một số thị trường sau giai đoạn chuyển tiếp.

Đầu năm 2026, chính phủ mới của Bangladesh gửi đề nghị chính thức lên Ủy ban Chính sách Phát triển (CDP) của Liên Hợp Quốc, xin lùi thời hạn ba năm, tức đến 24/11/2029. CDP ủng hộ đề nghị này, và tháng 7/2026 Hội đồng Kinh tế và Xã hội (ECOSOC) đồng thuận khuyến nghị Đại hội đồng ra quyết định cuối cùng trước ngày 24/11/2026. Tại thời điểm viết bài (11/2026), bạn nên kiểm tra quyết định chính thức của Đại hội đồng trên cổng thông tin LDC của Liên Hợp Quốc hoặc các hãng tin lớn.

Thách thức, rủi ro và góc nhìn phản biện

• Phụ thuộc một ngành: hơn 80% xuất khẩu dựa vào may mặc khiến nền kinh tế dễ tổn thương khi nhu cầu thế giới giảm.
• Mất ưu đãi: khi rời nhóm LDC, hàng Bangladesh có thể chịu thuế cao hơn ở một số thị trường sau thời gian chuyển tiếp.
• Thuế quan Mỹ: chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ biến động liên tục từ năm 2025, tác động đến đơn hàng may mặc.
• Ngân hàng và lạm phát: nợ xấu trong hệ thống ngân hàng và lạm phát cao là vấn đề được nhiều tổ chức quốc tế nêu ra.
• Năng lượng và hạ tầng: thiếu khí đốt, điện và cảng quá tải làm tăng chi phí sản xuất.
• Biến đổi khí hậu: lũ lụt, bão và nước biển dâng đe dọa nông nghiệp và đô thị ven biển.

Một góc nhìn khác cho rằng lùi thời hạn LDC chỉ là giải pháp tạm thời. Theo quan điểm này, điều quan trọng hơn là đa dạng hóa sang da giày, dược phẩm, điện tử, công nghệ thông tin và nâng giá trị gia tăng trong chính ngành dệt may.

Áo may sẵn đưa Bangladesh ra thế giới, nhưng đa dạng hóa mới giữ được đà đi lâu dài.

Ban biên tập

Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam

Với Việt Nam, Bangladesh vừa là đối thủ cạnh tranh trên thị trường may mặc toàn cầu, vừa là khách hàng. Nhu cầu sợi, vải, phụ liệu, máy móc, xi măng, clinker và gạo tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt. Bạn có thể xem phân tích chi tiết trong bài xuất khẩu Việt Nam sang Bangladesh, hoặc đọc về cơ hội đầu tư tại Bangladesh nếu đang cân nhắc đặt nhà máy.

Trước khi ký hợp đồng, hãy kiểm tra kỹ đối tác, ưu tiên thanh toán bằng thư tín dụng (L/C) qua ngân hàng uy tín và theo dõi biến động tỷ giá taka.

Câu hỏi thường gặp

Ngành may mặc chiếm bao nhiêu trong xuất khẩu của Bangladesh?

Trong FY26, may mặc đạt khoảng 38,7 tỷ USD trên tổng khoảng 48,0 tỷ USD xuất khẩu hàng hóa, tức khoảng 80%. Tỷ trọng này đã duy trì trên 80% trong nhiều năm.

Kiều hối của Bangladesh năm gần nhất là bao nhiêu?

Theo Ngân hàng Bangladesh, FY26 đạt kỷ lục khoảng 35,56 tỷ USD, tăng khoảng 17,3% so với FY25.

Khi nào Bangladesh rời nhóm LDC?

Lịch ban đầu là 24/11/2026. Bangladesh đã xin lùi đến 24/11/2029 và được CDP, ECOSOC ủng hộ, quyết định cuối cùng thuộc về Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, bạn nên kiểm tra thông báo chính thức mới nhất.

Kết luận

Kinh tế Bangladesh đã đi một chặng dài nhờ may mặc và kiều hối, nhưng giai đoạn tới đòi hỏi đa dạng hóa và cải cách tài chính. Với doanh nghiệp Việt, hiểu rõ cấu trúc này giúp nhìn ra cả cạnh tranh lẫn cơ hội hợp tác. Lưu lại bài viết về kinh tế Bangladesh và ngành may mặc để đọc lại khi cần.