Dhaka thủ đô Bangladesh và 4 thành phố lớn: giao thông, đời sống

Dhaka thủ đô Bangladesh là nơi bạn có thể mất cả giờ đồng hồ để đi vài cây số, nhưng cũng là nơi một chiếc xe kéo sơn vẽ rực rỡ được UNESCO công nhận là di sản. Theo báo cáo Triển vọng Đô thị hóa Thế giới 2025 của Liên Hợp Quốc, vùng đô thị Dhaka có gần 40 triệu dân, xếp thứ hai thế giới chỉ sau Jakarta. Bài viết đưa bạn đi qua Dhaka và bốn thành phố lớn khác là Chattogram, Khulna, Sylhet, Rajshahi, cùng những điều nên biết về đời sống đô thị và giao thông.

Dhaka: siêu đô thị bên bờ sông Buriganga

Dhaka nằm gần trung tâm đất nước, bên bờ sông Buriganga. Thành phố trở thành thủ phủ của xứ Bengal dưới thời Mughal vào đầu thế kỷ 17, từng mang tên Jahangirnagar. Dấu ấn thời kỳ này vẫn còn ở Old Dhaka với pháo đài Lalbagh, các nhà thờ Hồi giáo cổ và những con phố chợ hẹp chuyên một mặt hàng.

Ngày nay Dhaka là trung tâm chính trị, hành chính, tài chính và cũng là nơi tập trung nhiều nhà máy may mặc nhất nước ở các vùng ven như Gazipur, Savar, Narayanganj. Theo con số gần 40 triệu dân của Liên Hợp Quốc, vùng đô thị này tương đương khoảng 23% dân số cả nước (tính bằng python với ước tính dân số 175 triệu, lưu ý cách định nghĩa vùng đô thị của Liên Hợp Quốc rộng hơn ranh giới hành chính thành phố).

• Old Dhaka: khu phố cổ ven sông, chợ, bến Sadarghat, ẩm thực đường phố.
• Motijheel: khu ngân hàng và văn phòng truyền thống.
• Gulshan, Banani, Baridhara: khu ngoại giao, nhiều đại sứ quán, khách sạn và văn phòng quốc tế.
• Uttara: khu đô thị phía bắc, gần sân bay quốc tế Hazrat Shahjalal.

Giao thông Dhaka: kẹt xe, tàu điện trên cao và xe kéo rickshaw

Kẹt xe là cụm từ gắn liền với Dhaka. Lượng xe lớn, đường hẹp và nhiều loại phương tiện cùng chia làn khiến tốc độ di chuyển giờ cao điểm rất chậm. Một bước thay đổi đáng kể là tuyến tàu điện đô thị MRT số 6, đoạn đầu khai trương cuối tháng 12/2022 và nối dài tới Motijheel từ tháng 11/2023. Tuyến dài khoảng 20 km với 16 ga, trung bình cứ khoảng 1,3 km lại có một ga, giúp nhiều người đi từ Uttara vào trung tâm nhanh hơn hẳn. Các tuyến khác đang được xây dựng, tiến độ cụ thể bạn nên theo dõi trên trang của công ty vận hành DMTCL.

Còn xe kéo (rickshaw) là biểu tượng của Dhaka. Những chiếc xe đạp ba bánh được sơn vẽ hoa lá, chim muông, ngôi sao điện ảnh đã giúp “Xe kéo và nghệ thuật vẽ xe kéo ở Dhaka” được UNESCO đưa vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2023. Bên cạnh xe kéo đạp chân, bạn sẽ gặp CNG (xe ba bánh chạy khí nén màu xanh lá), xe buýt, xe máy và các ứng dụng gọi xe.

1. Với quãng ngắn trong khu phố, xe kéo là lựa chọn tiện và thú vị.
2. Với quãng dài theo trục bắc nam, hãy ưu tiên tàu điện MRT để tránh kẹt xe.
3. Với chuyến cần chở hành lý hoặc đi đêm, ứng dụng gọi xe giúp biết trước giá.

Chattogram: cửa ngõ biển và thành phố lớn thứ hai

Chattogram (tên cũ Chittagong) nằm ở đông nam, gần cửa sông Karnaphuli đổ ra Vịnh Bengal. Cảng Chattogram là cảng container bận rộn nhất bên Vịnh Bengal và xử lý phần lớn hàng hóa xuất nhập khẩu của Bangladesh, từ vải nguyên liệu nhập vào đến quần áo may sẵn xuất đi. Vì vậy, doanh nghiệp Việt bán hàng sang Bangladesh gần như chắc chắn sẽ làm việc với cảng này.

Quanh Chattogram có khu đồi Chittagong với nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số và các xưởng phá dỡ tàu nổi tiếng ở Sitakunda. Đi tiếp về phía nam là Cox Bazar, bãi biển dài thu hút đông du khách trong nước. Bạn có thể tham khảo thêm gợi ý trong bài những điểm đến nên ghé ở Bangladesh.

Khulna, Sylhet, Rajshahi: mỗi thành phố một bản sắc

Ngoài hai thành phố lớn nhất, Bangladesh còn nhiều trung tâm vùng có vai trò riêng. Bảng dưới đây tóm tắt nhanh để bạn dễ phân biệt.

Khulna là điểm xuất phát quen thuộc của các tour vào Sundarbans, khu rừng ngập mặn lớn nhất thế giới chia sẻ với Ấn Độ. Gần đó còn có Thành phố Nhà thờ Hồi giáo Bagerhat, một Di sản Thế giới. Nếu muốn đi sâu, bạn có thể đọc bài kinh nghiệm khám phá rừng ngập mặn Sundarbans.

Sylhet nổi tiếng với những đồi chè xanh và vùng đất ngập nước theo mùa. Nhiều gia đình ở đây có người thân sống tại Anh, nên dòng kiều hối đổ về khá lớn. Rajshahi thì yên bình hơn, đường phố sạch, nổi tiếng với xoài, lụa và không khí thành phố đại học bên sông Padma.

Đời sống đô thị: nhịp sống, chi phí và thói quen

Nhịp sống ở các thành phố Bangladesh xoay quanh tuần làm việc từ Chủ nhật đến thứ Năm, thứ Sáu là ngày nghỉ chính và là ngày cầu nguyện quan trọng. Chợ, quán trà ven đường và các trung tâm thương mại hiện đại cùng tồn tại. Bữa ăn thường có cơm, cá, cà ri, bánh mì dẹt và trà sữa. Ở các khu như Gulshan hay Dhanmondi, bạn sẽ thấy quán cà phê và nhà hàng quốc tế không khác các đô thị châu Á khác.

Chi phí sinh hoạt ở Bangladesh nhìn chung thấp hơn nhiều nước trong khu vực, nhưng chênh lệch lớn giữa khu cao cấp và khu bình dân. Giá thuê căn hộ ở khu ngoại giao có thể cao hơn nhiều lần so với khu dân cư thường. Nếu bạn dự định kết hợp chuyến đi sang Ấn Độ, hãy tham khảo lịch trình Dhaka – Kolkata 7 đến 10 ngày để ước tính ngân sách hợp lý.

Lưu ý và rủi ro khi di chuyển trong đô thị Bangladesh

• Thời gian: luôn cộng thêm thời gian dự phòng, nhất là khi ra sân bay hoặc đi họp quan trọng.
• Giá xe: với xe kéo và CNG, hãy thỏa thuận giá trước khi lên xe.
• Không khí và tiếng ồn: Dhaka thường nằm trong nhóm thành phố ô nhiễm không khí nặng vào mùa khô, người nhạy cảm nên mang khẩu trang tốt.
• Mùa mưa: nhiều tuyến đường ngập sau mưa lớn, kế hoạch di chuyển cần linh hoạt.
• Biểu tình, đình công: tình hình có thể thay đổi nhanh, hãy theo dõi tin tức địa phương và khuyến cáo của cơ quan đại diện Việt Nam.
• Đồ cá nhân: giữ điện thoại và ví cẩn thận ở chợ, bến xe và nơi đông người.

Ở Dhaka, kế hoạch tốt nhất là kế hoạch có thời gian dự phòng.

Ban biên tập

Câu hỏi thường gặp

Dhaka có bao nhiêu dân?

Báo cáo Triển vọng Đô thị hóa Thế giới 2025 của Liên Hợp Quốc ước tính vùng đô thị Dhaka có gần 40 triệu người. Con số theo ranh giới hành chính thành phố nhỏ hơn đáng kể.

Đi lại ở Dhaka bằng phương tiện gì tiện nhất?

Tàu điện MRT số 6 phù hợp cho trục bắc nam, xe kéo hợp với quãng ngắn. Ứng dụng gọi xe giúp bạn biết giá trước và an tâm hơn khi chở hành lý.

Thành phố nào gần rừng Sundarbans nhất?

Khulna là thành phố lớn gần Sundarbans nhất và là điểm xuất phát phổ biến của các tour. Bạn nên đi cùng đơn vị tổ chức có giấy phép.

Kết luận

Dhaka là một siêu đô thị ồn ào nhưng đầy sức sống, còn Chattogram, Khulna, Sylhet và Rajshahi mỗi nơi mang một gương mặt riêng của Bangladesh. Hiểu vai trò từng thành phố và cách di chuyển sẽ giúp chuyến công tác hay du lịch của bạn suôn sẻ hơn. Lưu lại bài viết về Dhaka và các thành phố lớn của Bangladesh để đọc lại khi cần.