Lương tối thiểu ngành may Bangladesh: Hội đồng tiền lương mới

Cuối tháng 10/2026, Bộ Lao động Bangladesh cho biết đã khởi động thủ tục thành lập Hội đồng tiền lương tối thiểu mới. Thông tin này đến đúng lúc nhiều nhóm công nhân may ở khu vực Dhaka đòi tăng lương, có nơi ngừng việc và xuống đường đòi mức 30.000 taka mỗi tháng, viện dẫn giá hàng thiết yếu tăng cao. Mức sàn hiện hành của ngành là 12.500 taka, được công bố tháng 11/2023 và áp dụng từ tháng 12/2023. Quyết định về lương của ngành xuất khẩu chủ lực này ảnh hưởng tới cả nhà máy, nhãn hàng lẫn đối tác nước ngoài.

Chuyện gì đang diễn ra với lương ngành may

Theo bdnews24 và The Financial Express ngày 26/10/2026, ngày 15/10 bộ đã gửi thư đề nghị Liên đoàn Người sử dụng lao động Bangladesh (BEF) và các tổ chức công nhân cử đại diện. Thư ký Bộ Lao động cho biết công báo thành lập hội đồng bốn thành viên sẽ được ban hành sớm theo Luật Lao động 2006. Chủ tịch BEF sau đó xác nhận đã gửi danh sách ba đại diện phía chủ cho hội đồng ngành may.

Một điểm đáng chú ý là luật lao động sửa đổi năm 2026 đã rút chu kỳ xem xét lương tối thiểu từ năm năm xuống ba năm. Từ tháng 8/2026, các công đoàn như Hội đồng IndustriALL Bangladesh đã gửi kiến nghị, cho rằng thời hạn ba năm của bảng lương 2023 kết thúc vào tháng 12/2026. Phía chủ thì có cách đọc khác: Chủ tịch BKMEA lập luận rằng luật không áp dụng hồi tố, nên kỳ xét lương tiếp theo phải tính từ khi luật có hiệu lực. Hai cách hiểu này là lý do tiến độ còn chưa rõ.

Các mốc điều chỉnh từ 1994 đến 2023

Nhìn lại ba thập kỷ, lương sàn ngành may Bangladesh tăng theo từng nấc lớn, mỗi nấc cách nhau nhiều năm. Báo Prothom Alo tổng hợp các mốc như sau:

Năm 2023, phía chủ ban đầu đề xuất 10.400 taka, công nhân không chấp nhận, sau đó mức chốt là 12.500 taka. Cùng đợt này, số bậc lương ngành may giảm từ bảy xuống năm. Cần lưu ý đây là mức sàn của bậc thấp nhất, lương thực nhận còn phụ thuộc bậc tay nghề, phụ cấp, tăng ca và phần tăng hằng năm theo bảng lương.

Hội đồng tiền lương làm việc thế nào

Theo Điều 138 Luật Lao động Bangladesh, hội đồng thường trực có bốn người: chủ tịch, một thành viên độc lập, một đại diện người sử dụng lao động và một đại diện người lao động. Khi xét riêng một ngành như may mặc, hội đồng có thêm một đại diện phía chủ và một đại diện phía công nhân của chính ngành đó. Chủ tịch hội đồng hiện là một thẩm phán cấp quận. Điều 139 cho phép chính phủ xem xét mức lương của một ngành khi có đề nghị từ phía chủ, phía công nhân hoặc cả hai.

1. Chính phủ ra công báo lập hội đồng và chỉ định đại diện hai phía.
2. Hội đồng thu thập dữ liệu chi phí sống, năng suất, tình hình đơn hàng.
3. Hai phía nộp đề xuất mức lương, hội đồng nghe ý kiến và thương lượng.
4. Hội đồng công bố dự thảo để lấy ý kiến, sau đó trình mức cuối cùng.
5. Chính phủ ban hành bảng lương mới kèm ngày áp dụng.

Lạm phát và chi phí sống tạo sức ép

Số liệu của Cục Thống kê Bangladesh công bố ngày 7/10/2026 cho thấy lạm phát tháng 9/2026 là 8,34% so với cùng kỳ, trong đó lạm phát lương thực 7,22%. Mức giá đã ở vùng cao nhiều năm liền. Để hình dung, nếu giá cả tăng đều 8,34% mỗi năm trong ba năm, 12.500 taka hôm nay chỉ còn sức mua tương đương khoảng 9.830 taka của ba năm trước. Đây là phép tính minh họa, không phải số liệu chính thức về lương thực tế, nhưng nó giải thích vì sao công nhân coi mức sàn hiện hành đã bị giá cả bào mòn.

Tác động tới đơn hàng và nhãn hàng

Với chủ nhà máy, lương là khoản chi lớn trong giá gia công, nên mỗi lần tăng lương đều kéo theo đàm phán lại giá với khách mua. Liên minh Lương sàn châu Á (AFWA) đã kêu gọi các nhãn hàng quốc tế chịu trách nhiệm về giá mua công bằng, tức là chia sẻ một phần chi phí khi lương tăng. Ngược lại, các hiệp hội chủ như BGMEA, BKMEA lo ngại chi phí tăng nhanh trong lúc đơn hàng và giá năng lượng biến động. Bức tranh rộng hơn về vai trò của ngành này trong nền kinh tế có ở bài kinh tế Bangladesh và ngành may mặc.

• Nhà máy: cần dự phòng ngân sách cho bảng lương mới và chi phí tăng ca.
• Nhãn hàng: có thể phải điều chỉnh giá đặt hàng hoặc chia sẻ chi phí.
• Nhà đầu tư nước ngoài: nên theo dõi tiến độ hội đồng khi lập kế hoạch, xem thêm cơ hội đầu tư Bangladesh và chi phí lao động.

So sánh với lương tối thiểu vùng ở Việt Nam

Việt Nam áp dụng lương tối thiểu theo bốn vùng từ ngày 1/1/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP: vùng I 5.310.000 đồng, vùng II 4.730.000 đồng, vùng III 4.140.000 đồng, vùng IV 3.700.000 đồng mỗi tháng. Quy đổi theo tỷ giá 1 USD bằng 123,911 taka ngày 26/10/2026 và giá mua chuyển khoản 25.610 đồng của Vietcombank ngày 2/11/2026, lương sàn 12.500 taka tương đương khoảng 100,9 USD, tức gần 2,58 triệu đồng. Mức lương vùng I của Việt Nam cao gấp khoảng 2,06 lần.

So sánh này chỉ mang tính tham khảo. Giá thuê nhà, thực phẩm, đi lại ở hai nước khác nhau, mức sàn của Bangladesh áp riêng cho ngành may còn mức của Việt Nam áp cho mọi người lao động theo hợp đồng. Doanh nghiệp Việt làm hàng dệt may hoặc mua nguyên phụ liệu từ Bangladesh nên đặt con số trong bối cảnh năng suất và thời gian giao hàng, không chỉ nhìn vào chi phí nhân công.

Câu hỏi thường gặp

Lương tối thiểu ngành may Bangladesh hiện là bao nhiêu?

Mức sàn cho bậc thấp nhất là 12.500 taka mỗi tháng, áp dụng từ tháng 12/2023. Lương thực nhận có thể cao hơn nhờ bậc tay nghề, phụ cấp và tăng ca.

Khi nào có mức lương mới?

Chưa có ngày chính thức. Hội đồng tiền lương đang được lập, và hai phía còn khác nhau về việc chu kỳ ba năm tính từ năm 2023 hay từ khi luật sửa đổi có hiệu lực.

Công nhân đang đòi mức bao nhiêu?

Một số nhóm công nhân xuống đường đòi 30.000 taka mỗi tháng, khoảng 242 USD theo tỷ giá cuối tháng 10/2026. Các công đoàn khác nhau đưa ra những con số không giống nhau.

Công nhân may ở Bangladesh tập trung ở đâu?

Phần lớn nhà máy nằm quanh Dhaka và Chittagong. Muốn hiểu thêm về đô thị lớn nhất nước, xem Dhaka và các thành phố lớn của Bangladesh.

Kết luận

Hội đồng tiền lương mới sẽ quyết định mức sàn cho hàng triệu lao động trong ngành xuất khẩu chủ lực của Bangladesh. Trước mắt cần theo dõi ba việc: ngày ra công báo lập hội đồng, đề xuất của hai phía và mốc áp dụng. Chúng tôi sẽ cập nhật bài lương tối thiểu ngành may Bangladesh khi có quyết định chính thức.